Wie bieden DNA-onderzoek aan?

In Nederland bestaan aanbieders die met de zogenaamde vaderschapstest één op één kunnen beoordelen of sprake is van een familierelatie. Deze aanbieders beschikken niet over een databank, waarin wereldwijd familieleden kunnen worden gevonden. Zo’n databank is wel aanwezig bij Ancestry, MyHeritage, FamilyTreeDNA en 23AndMe. Deze vier bedrijven vormen de meest populaire aanbieders. Living Data dat in 2016 is gestart met DNA-analyses en sterk is gericht op Groot-Brittannië, behoort nog niet tot deze groep. National Genographic is afgevallen, aangezien zij medio 2019 is gestopt met haar aanbieding.

Alle vier genoemde bedrijven analyseren atDNA en X-DNA. FamilyTreeDNA is de enige waar ook Y-DNA en mtDNA wordt onderzocht. Laatstgenoemd laboratorium bewaart alle inzendingen 25 jaar, waardoor bij een aanvullende onderzoeksvraag veelal niet opnieuw een DNA-monster aangeleverd behoeft te worden.

Bij 23AndMe ligt de focus op gezondheidsaspecten en elk ingezonden monster wordt daarop onderzocht. Ancestry doet ook onderzoek naar gezondheidsaspecten, maar alleen in de vorm van een aanvullende opdracht. MyHeritage is recent ook daarmee gestart. FTDNA doet geen onderzoek naar gezondheidsaspecten, maar verwijst hiervoor naar partner Vitagene.

Kenmerken van de populairste aanbieders van DNA-onderzoek.

Aanbieders Ancestry MyHeritage FamilyTreeDNA 23andMe
Website ancestry.com myheritage.nl familytreedna.com 23andme.com
atDNA Test $ 99 $ 79 $ 79 $ 99
Y-DNA Test Nee Nee $ 119 Basale haplogroep
mtDNA Test Nee Nee $ 159 Basale haplogroep
Aard materiaal Speeksel Wangschraapsel Wangschraapsel Speeksel
Chromosome Browser Nee Ja Ja Ja
Uploaden Raw Data mogelijk Nee Ja Ja Nee
Database grootte* 16 M 3,8 M 1,2 M 10 M
Medische Info Nee Extra kosten Nee Extra kosten
Geografische Regio’s* 500+ 42 24 1.000+

*Stand eind 2019.

Het laten analyseren van atDNA kost bij MyHeritage en FamilyTreeDNA $ 79 en bij Ancestry en 23andMe $ 99. Daarnaast is bij MyHeritage en FamilyTreeDNA sprake van $ 9,95 aan verzendkosten. Er vinden regelmatig aanbiedingen plaats, met name rond feestdagen zoals Thanksgiving, Kerstmis, Valentijnsdag, Vaderdag en Moederdag.

Voor Ancestry en MyHeritage geldt, dat zij gestaag mails sturen voor de verkoop van een abonnement op de toegang tot hun database. Dit kan als zeer hinderlijk worden ervaren. Bij FamilyTreeDNA hoeft geen abonnement te worden afgesloten voor het bekijken van matches met andere inzenders. Ook het gebruik van applicaties voor het analyseren van de matches is daar gratis. Bij Ancestry en MyHeritage kan alleen bij een abonnement gebruik worden gemaakt van de applicaties.

Zowel FamilyTreeDNA als MyHeritage bieden goede ondersteuning in de vorm van applicaties zoals de nog te bespreken Chromosome Browser. Bij beide kunnen de onbewerkte resultaten van andere aanbieders (Raw Data) worden geüpload. FamilyTreeDNA kent bovendien 10.000 projecten voor diep afstammingsonderzoek op basis van Y- en mtDNA. Zoals later nog wordt toegelicht, kan hier hulp worden verkregen. MyHeritage heeft als voordeel, dat zij over een Nederlandstalige website beschikken. Ancestry heeft weliswaar een Nederlandstalige verkooppagina, maar de achtergrondinformatie is in het Engels.

Ancestry heeft de grootste databank. Deze is echter sterk gericht op Angelsaksische landen.

Hulpmiddelen voor het nemen van een DNA-monster.

MyHeritage en FamilyTreeDNA vragen om wangslijm te verzamelen door met een borsteltje langs de binnenkant van een wang te strijken. Het borsteltje moet vervolgens in een buisje met een buffervloeistof worden afgestoten. Dit dient te worden herhaald met een tweede borsteltje voor de andere wang. Ten slotte wordt gevraagd de buisjes terug te sturen.

Ancestry en 23AndMe vragen om speeksel in een buisje met buffervloeistof te laten lopen. Voor ouderen kan dit erg bezwaarlijk zijn als zij moeilijk los speeksel kunnen produceren.

Als de aanbieder klaar is met haar DNA-analyse, volgt een mailbericht en kan daar worden ingelogd om de uitslag te bekijken.

Op dit moment worden ook door de KU Leuven DNA-monsters onderzocht zoals dat 10-15 jaar geleden door RU Leiden gebeurde in het kader van het project Zonen van Adam. Dit project was een samenwerkingsverband van de Nederlandse Genealogische Vereniging (NGV), het Koninklijk Nederlandsch Genootschap voor Geslacht- en Wapenkunde en de vereniging Ons Voorgeslacht. Bij het universitaire DNA-onderzoek worden de deelnemende personen onderling vergeleken. Er worden geen onbewerkte meetresultaten beschikbaar gesteld die kunnen worden geüpload bij andere aanbieders om daar naar matches te zoeken. Verder worden geen ondersteunende applicaties aangeboden en is niet gegarandeerd dat de meetresultaten na afloop van het betreffende project toegankelijk blijven.