De naam Woertman slaat duidelijk op een man die op een Woert woont. Met een Woert (of Woerd) wordt in de middeleeuwen een omheind stuk akkerland aangeduid, dat dichtbij de boerderij ligt. Een soort huisakker, veelal omheind en soms wat hoger gelegen. Het Duitse woord voor Woert is Woord, Wort, Wurt of Würde (afhankelijk van het dialect) en in het Engels is het Worth.

Typisch voor mensen met de naam Woert is, dat zij langs de Duits-Nederlandse grens woonden: in Duitsland van Bremen tot het Roergebied en in Nederland van Groningen tot in Gelderland). De W, r, d of t zijn vast en de klinkers tussen de W en de r verschillen regionaal. In Overijssel en Gelderland is ook sprake van een voorvoegsel in de vorm van ’te’, ‘ter’ en ‘op’ de Woert.

Gerrit Woertman heeft nu een bestand met 190 verschillende Worman*-families in Nederland, Duitsland, Engeland en de Verenigde Staten. Hij probeert op basis van DNA-onderzoek vast te stellen welke verwant zijn aan elkaar.

De eerste stap zet hij in 2010 door het laten analyseren van zijn Y-DNA bij FamilyTreeDNA. Jarenlang hikt hij dan al aan tegen het vastlopen van zijn Woertman-genealogie omstreeks 1650 in Bathmen-Gorssel. Mogelijk dat sprake is van een of meerdere aansluitingen op zes families Woertman die omstreeks 1625 in Deventer wonen (waarvan 2 uit Münster/Herford).

FamilyTreeDNA laat weten, dat Gerrit behoort tot haplogroep Y-I1. Een haplogroep bestaat uit een groep mannen met hetzelfde patroon aan mutaties in het Y-DNA. Gerrit laat daarna diepgaander DNA-onderzoek (BIGY-700) doen. Dit leidt tot een toedeling aan Y-subhaplogroep I-Y40585 die 4300 jaar geleden in Scandinavië is ontstaan.

Duidelijk is inmiddels, dat met vier Woertman-families in Nederland geen DNA-match bestaat. Zij behoren tot andere haplogroepen zoals I1d, I2, R1a, R1b. Voor de families Wortman en Woerdeman in Nederland worden nog deelnemers aan het DNA-onderzoek gezocht.

Degenen met de familienaam Woertman die met Gerrit wel een Y-DNA-match hebben, zijn leden van zijn eigen Woertman-familie (waaronder 4e-graads neven).

Gerrit heeft ook matches met Wurdeman-families in de Verenigde Staten. Van twee van deze families is bekend dat ze uit Oldenburg in Oost-Friesland komen (en daar Würdemann en Wördemann heten). Het is nog niet gelukt om op basis van archiefgegevens een verbinding te maken met de Woertman-familie in Bathmen-Gorssel. Op basis van DNA-statistiek is bepaald, dat omstreeks 1450 een gemeenschappelijke voorvader zal hebben geleefd. Bekend is, dat de graaf van Oldenburg vanaf 1350 bos laat kappen. Op het ontboste land komen pachtboerderijen, waarvan de bewoners Wurtmann worden genoemd. Er zullen dus verschillende families Wurtman in Oldenburg voorkomen, waarvan waarschijnlijk vele met een verschillende herkomst en daardoor niet verwant zijn met elkaar.

Verder heeft Gerrit matches met diverse Engelstalige families zoals Allison, Bowes, Cortright, Titus, Segrott, en Shiver, alsmede met de Duitstalige familie. Krause. De familie Segrott komt uit Suffolk in Engeland. Zij zegt niet verwant te zijn met de Woertman-families, omdat ze afstammelingen zijn van echte Vikingen uit Noorwegen. Hun genealogie gaat echter niet verder terug dan ca. 1700. Het is heel goed mogelijk, dat een mannelijke voorouder een paar eeuwen eerder met de Hanze vanuit bijv. Bremen is vertrokken naar Londen (de meest westelijke plaats van de Hanze), daar gebleven is en vervolgens de naam Segrott heeft aangenomen.

Dan nog een wonderlijk geval. De Amerikaanse familie Workman (Woertman/Wortman) bestaat uit nakomelingen van Dirk Jans Woertman die in 1647 vanuit Amsterdam als 16-jarige (geboren in Amsterdam als zoon van Jan Willem Woertman) met zijn ouders emigreert naar Nieuw Amsterdam (New York). Zij zouden vanuit Engeland naar Amsterdam zijn gekomen. De jarenlang genoemde Engelse stamvader John William Workman blijkt tot een heel andere Y-DNA haplogroep te behoren dan de Amerikaanse familie Workman. Bovendien is de eerste Amerikaanse Workman-generatie niet Puriteins, maar Evangelisch Luthers. Een afkomst uit Duitsland is logischer; omstreeks 1600 is ca 60% van de Amsterdammers afkomstig uit Duitsland.

Tot slot, Gerrit heeft, net als Wurdeman- en Segrott-leden, ook nog kleine atDNA-matches met vele Workman-leden in de Verenigde Staten. Deze zijn gevonden in de databanken van FamilyTreeDNA, My Heritage, 23andMe en Ancestry. De meeste daarvan zijn terug te leiden naar Amsterdam; bij een paar nog verder terug naar Werkman-families in Oost-Groningen (dichtbij Oldenburg).