Casus 5: Gelijknamige families met een verschillende herkomst

Elk jaar brengt de historische vereniging De Elf Marken in Gorssel een boek uit over een familie in Gorssel. In 2011 was het de beurt voor de familie Woertman. Bij de aftrap was bekend, dat Gerrit Teunissen Woertman omstreeks 1730 vanaf een boerderij aan de Woertmansweg in Bathmen naar Gorssel verhuisde. Hij stapte daar over van het katholieke naar het gereformeerde geloof.

In Bathmen kon worden teruggegaan tot ongeveer 1650. Voor het boek zijn vervolgens alle nakomelingen vanaf dat tijdstip opgespoord. Maar na de afronding van de zoektocht bleef iets knagen. Tot de nakomelingen werd ook Joannis Hermansz gerekend die in Bathem met Aleidis Hendriks op het Woertman woonde. Het paar liet in 1789 een zoon Wilhelmus RK dopen in Schalkhaar. De naam Wilhelmus kwam toendertijd echter niet voor binnen de familie Woertman.

Over de ouders van Wilhelmus kon het volgende worden achterhaald. Zij kwamen in 1787 op het Woertman in Bathmen wonen. Hun huwelijk vond plaats op 21 februari 1780 in de R.K. statie te Colmschate: ‘Joannes Herman Marties, et Aeltjen Henrici Borgerink; testibus Berendina Helmig, et Adriana Duijfkes’. De ondertrouw was op 29 januari in Colmschate: ‘Jan Herman Harkes jm van Haarle onder Helderen thans in Colmschate & Aaltje Hendriks Burgerink jd van Colmschate’.

In Haarle (Hellendoorn) waar Johannes volgens de huwelijksakte vandaan kwam, bleek ook een Woertman-familie te wonen. Familie? Of puur toeval?

Een mannelijke nakomeling van Wilhelmus was bereid zijn Y-DNA te laten analyseren. Wat bleek? Zijn Y-DNA wijkt duidelijk af van het Y-DNA van Gerrit Woertman en enkele achterneven van hem die eveneens tot de Bathem-Gorsssel-tak van de familie Woertman behoren (verschil in zogenaamde haplogroep).

Daarna is te elfder ure het beoogde Woertman-boek opgesplitst. Dit resulteerde in een Woertman-boek voor de mensen in Bathmen-Gorssel en een Woerd(t)man-boek voor de nakomelingen van Willem Woertman. Op de familiedag waarop de boeken zijn gepresenteerd, bleken twee compleet verschillende families aanwezig te zijn: een (hervormde) familie van vooral landbouwers en metselaar/aannemers en een (katholieke) familie van vooral kleine ondernemers.